Có những họa sĩ chọn vẽ thế giới rộng lớn ngoài kia, nhưng với hoạ sĩ Bích Ly Trương thì hành trình nghệ thuật lại bắt đầu từ những điều nhỏ bé nhất: chiếc cối đá, góc bếp cũ của mẹ, vườn chuối của cha, nơi chợ quê hay bàn trà cũ kỹ mang hơi thở gia đình. Từ những ký ức tưởng chừng bình dị ấy, chị đã tạo nên một dòng chảy hội họa giàu cảm xúc, nơi mỗi tác phẩm không chỉ là nghệ thuật mà còn là sự lưu giữ yêu thương, nỗi nhớ và cả những khoảng lặng của cuộc đời.

Hội họa – nơi ký ức tuổi thơ được hồi sinh bằng màu sắc

Với Bích Ly Trương, tuổi thơ luôn là miền ký ức đẹp nhất trong cuộc đời. Sau nhiều biến cố, chính những hình ảnh thân thuộc của quê hương và gia đình đã trở thành điểm tựa tinh thần giúp chị mạnh mẽ bước tiếp.

Hoạ sĩ Bích Ly Trương của những ngày sống bình dị

Ngay từ nhỏ, chị đã có thói quen quan sát mọi thứ xung quanh: dáng mẹ nấu ăn bên bếp lửa, cha chăm sóc vườn chuối, những buổi phơi lúa mùa gặt hay nét mặt trầm tư của cha mẹ giữa nhọc nhằn cuộc sống. Không chỉ lưu giữ bằng trí nhớ, chị còn viết nhật ký, chụp ảnh và cất giữ từng khoảnh khắc đời thường như những “mảnh tư liệu” của tuổi thơ.

Nhiều năm sau, chính những hình ảnh ấy trở thành chất liệu nghệ thuật quý giá để chị đưa vào hội họa. “Có những ký ức tưởng đã ngủ quên, nhưng khi cầm cọ lên, mọi thứ như sống lại nguyên vẹn”, chị chia sẻ.

Tác phẩm “Nắng Sau Vườn” của hoạ sĩ Bích Ly Trương

Những tác phẩm bước ra từ nỗi nhớ gia đình da diết

Trong tranh của Bích Ly Trương, người xem dễ dàng cảm nhận hơi thở của quê nhà qua những hình ảnh rất đỗi bình dị: mâm cơm ngày đông, món bánh xèo mẹ đúc, nồi bắp rang nóng hổi hay những buổi chiều tuổi thơ bên cục đường đen và cơm nguội. Tất cả theo thời gian không mất đi, mà lặng lẽ sống lại trên mặt toan bằng màu sắc và cảm xúc.

Tác phẩm Đợi (sơn mài) được chị lấy cảm hứng từ ký ức theo mẹ đi bán chuối nơi chợ quê. Hình ảnh người mẹ ngồi chờ khách giữa phiên chợ vắng gợi lên nỗi thương cha mẹ tần tảo suốt một đời. Từ dòng cảm xúc ấy, bức sơn mài Đợi ra đời như một lát cắt đầy lặng lẽ về tình thân và sự hy sinh.

Tác phẩm “Đợi” lấy cảm hứng từ ký ức theo mẹ đi bán chuối ở chợ quê.

Ẩn sau những gam màu bình yên ấy cũng là khoảng trống của mất mát. Sau khi mẹ qua đời năm 2012, nỗi nhớ được chị gửi vào hội họa, còn người cha lặng lẽ làm thơ để nhớ về người vợ đã khuất. Trong tác phẩm Ba Tôi, hình ảnh người cha bên chú gà trống được nữ họa sĩ hoàn thành bằng tất cả cảm xúc và nỗi thương nhớ của mình. “Có những lúc vừa vẽ vừa khóc, vẽ xong nhìn tranh rồi lại khóc”, chị chia sẻ.

Tác phẩm “Ba Tôi” trên chất liệu sơn mài của hoạ sĩ Bích Ly Trương

Có lẽ chính những cảm xúc chân thật ấy đã khiến tranh của Bích Ly Trương không chỉ đẹp ở hình ảnh, mà còn chạm đến người xem bằng chiều sâu của ký ức và tình cảm gia đình.

Trở về quê hương để “chạm” lại ký ức cũ

Dù sống và làm việc cách quê nhà hơn 50km, Bích Ly Trương vẫn thường xuyên tự lái xe vượt Đèo Cả để trở về mỗi khi nhớ nhà. Với chị, việc quay lại góc bếp cũ, khu vườn hay khoảng sân tuổi thơ là cách để tìm lại cảm xúc nguyên bản trước khi sáng tác. “Cảnh cũ vẫn còn nhưng người xưa không còn nữa”, chị xúc động chia sẻ.

Tác phẩm “Quả Chín” chất liệu khắc gỗ của hoạ sĩ Bích Ly Trương

Những lần trở về ấy giúp nữ họa sĩ giữ được sự chân thật trong từng tác phẩm. Tranh của chị vì thế luôn mang cảm giác gần gũi, như gợi lại một miền ký ức quen thuộc trong lòng người xem.

Nguồn cảm hứng của chị đôi khi chỉ bắt đầu từ những vật dụng rất đỗi bình thường trên bàn trà của cha: một ấm trà cũ, chiếc bình thủy bạc màu, cái cốc nhựa cũ hay vài quả ổi, nải chuối đặt ngẫu nhiên. Với chị, đó không chỉ là đồ vật, mà còn là “hơi thở của Ba”.

Từ những cảm xúc giản dị ấy, chị sáng tác loạt tranh tĩnh vật Trên Bàn, nơi những điều đời thường được tái hiện đầy chất thơ và cảm xúc.

Một trong những tác phẩm “Trên Bàn” của hoạ sĩ Bích Ly Trương

Lan tỏa tình yêu hội họa từ những điều bình dị

Với Bích Ly Trương, hội họa không chỉ là sáng tạo mà còn là cách chữa lành và cân bằng cảm xúc. Mỗi khi ngồi trước khung toan, bảng màu và cây cọ, chị cảm giác như mọi áp lực, muộn phiền đều tan biến, chỉ còn lại thế giới của ký ức và màu sắc.

Sự đắm chìm trong hội họa đôi khi tạo nên những câu chuyện rất đời thường. Có lần chị vừa vẽ vừa kho cá đến mức cá cháy khét mà vẫn ngỡ “nhà ai kho cá thơm thế”. Hay lúc vừa vẽ vừa bơm nước, để nước tràn khắp sân mà không hề hay biết. “Vẽ với tôi là thiền. Thiền là vẽ”, chị chia sẻ.

Tác phẩm “Góc Bếp” mang nhiều hoài niệm của tuổi thơ 

Là giáo viên mỹ thuật bậc THCS, nữ họa sĩ cũng trăn trở khi nhiều người trẻ ngày nay dần xa rời những ký ức giản dị bởi sự gắn bó quá nhiều với thiết bị điện tử. Tuy vậy, chị vẫn tin rằng mỗi thế hệ đều có cách cảm nhận cuộc sống riêng, miễn vẫn hướng về cái đẹp, sự thiện lương và lòng nhân ái.

Không chỉ sáng tác cho riêng mình, Bích Ly Trương còn mong muốn lan tỏa tình yêu hội họa đến các bạn nhỏ, để các em biết quan sát, cảm nhận và yêu hơn vẻ đẹp bình dị quanh mình.

Hội họa lưu giữ những miền ký ức

Sau hơn 5 năm theo đuổi những tác phẩm về tuổi thơ và gia đình, Bích Ly Trương vẫn cảm thấy còn rất nhiều ký ức chưa thể kể hết bằng hội họa. Với chị, thời gian có thể khiến con người già đi và ký ức dần phai nhạt, nhưng tranh vẽ lại có khả năng lưu giữ cảm xúc và tình thân theo một cách bền lâu nhất.

Phía sau mỗi tác phẩm không chỉ là màu sắc hay đường nét, mà còn là hình bóng của cha mẹ, quê hương và cả một miền tuổi thơ đầy yêu thương. Có lẽ cũng vì thế mà tranh của chị luôn mang đến cảm giác gần gũi, khiến người xem bất giác chậm lại để nhớ về những ký ức rất riêng của chính mình.

ST